دومين اثر طبيعي ملي ايران نيز درحال تخريب است
به گفته شاهدان بسياري از چشمههاي اين پديده طبيعي در حال از بين رفتن بوده و مسيرهاي آبرو آن توسط اهالي محلي تغيير كرده و يا كاملا از بين رفته است.
نادر ضرابيان، نماينده انجمن كوهنوردان ايران در لواسان و يكي از افرادي كه با كوششهاي او اين چشمه به ثبت ملي رسيد، درباره وضعيت اخير اين چشمه ميگويد:« هفته گذشته براي معرفي منطقه به رسانهها به باداب سورت رفته بودم كه با صحنه دلخراشي رو به رو شدم. بسياري از چشمههاي اصلي اين جاذبه تخريب، آبراههاي آن خشك و يا منحرف شده بودند. منظره روز اول منطقه به شدت تغيير كرده بود و مردم محلي پس از معرفي و ثبت اين اثر بيشتر به جاي محافظت از منطقه، آن را تخريب كرده بودند.»
وي افزود:« پيش از ثبت اين اثر، معدني در نزديكي اين چشمه مشغول به كار بود كه پس از ثبت، خوشبختانه كار آن متوقف شد.»
ضرابيان در ادامه توضيحات خود افزود:« مردم محلي از خاصيت و محل اين چشمه آگاهند و براي درمان به اين مكان ميآيند؛ اما به دليل نا آگاهي، چشمههاي اصلي را از بين برده و در آنها سوراخهاي بزرگي ايجاد مي كنند تا بتوانند در آن به آب درماني خود بپردازند و با انداختن سنگ داغ در آن بتوانند ازآن بهتر استفاده كنند.»
مردم منطقه به دليل گوگردي بودن اين چشمه كه براي امراض پوستي كاملا مفيد است ، از آن با نام" سرشور" ياد مي كنند.
به گفته ساكنان منطقه آنها براي شفا يافتن از امراض پوستي خود با آب چشمه حمام ميكنند اما به دليل اينكه دماي آن تنها مقدار كمي از دماي محيط بالاتر است براي گرم كردن آن از داغ كردن سنگهاي موجود در اطراف چشمه و گذاردن آنها در داخل آب چشمه استفاده ميكنند.
رييس گروه كوهنوري لواسان با اشاره به اين مطلب متذكر شد به دليل رسوب گذاري بالا و سريع چشمههاي باداب سورت، جاي ترميم و احياي آن وجود دارد ولي در صورت ادامه اين روند و نبود نظارت بر اين چشمه ها، باداب سورت به زودي نابود خواهد شد.
ضرابيان افزود:« متاسفانه مردم منطقه از ارزش بالاي اين چشمه بي خبرند و بايد آگاهي كافي به آنها داده شود. همين نا آگاهي است كه باعث روشن كردن آتش بر روي رسوبهاي زيباي اين چشمه شگفت شده و موجب تخريب آنها شود.»
وي با بيان اين مطلب كه پيش از ثبت اين اثر به سازمان ميراث فرهنگي هشدار داده شده بود كه پيش از ثبت ملي يك اثر بايد برنامه محافظتي آن مشخص باشد، تصريح كرد:« سازمان ميراث فرهنگي اولين مجرم است. زيرا به آنها گفته بوديم كه بايد در ابتداي كار برنامه هاي محافظتي اثر مشخص شود و پس از آگاهي مردم محلي و آموزش آنها، گردشگر ميتواند به منطقه وارد شود.»
وي گناه مردم محلي در تخريب اين اثر را بي اطلاعي و ناآگاهي آنها دانست و افزود:« هم اكنون بيشترين تخريب ازسوي مردم محلي بوده و آن هم به دليل ناآگاهي از ارزش باداب سورت است. اين بي اطلاعي نيز به دليل كم كاري ميراث شهرستانهاي مناطق مختلف در آگاه كردن جوامع محلي منطقه است.»
چشمه هاي اسرار آميز سورت شامل دو چشمه با آب هاي كاملا متفاوت از لحاظ رنگ، بو و مزه بوده كه يكي از چشمه ها داراي آبي بسيار شور و داراي استخر آبي كوچكي است كه بيشتر اوقات در تابستان براي آب تني استفاده مي شود و همچنين كاربرد اصلي آن براي درمان دردهاي كمر، پا، روماتيسم و امراض پوستي است.
چشمه ديگر كه در مجاورت اين چشمه قراردارد داراي آبي به رنگ قرمز و نارنجي و كمي ترش مزه است كه بصورت دائمي و نشتي مي باشد و در اطرف دهانه چشمه كمي رسوب اكسيد آهن نشسته است.
به گفته ضرابيان در ايران اين اثر بي نظير بوده و فقط در آسيا در كشور تركيه مشابه آن به صورت رسوبات نمكي و فقط به رنگ سفيد وجود دارد.
چشمه باداب سورت كه در معرض خطر نابودي بود سرانجام در اواخر ارديبهشت 87 با ممارست گروه كوه نوردي لواسان و همكاري معاونت ميراث فرهنگي كل كشور به عنوان دومين اثر طبيعي ملي ايران ثبت شد ولي يكسال پس از ثبت آن وضعيت اين چشمه شگفت انگيز بسيار وخيم تر شده است.
اين پديده بي نظير در شهرستان ساري استان مازندران، بخش چهاردانگه، دهستان پشت كوه، در نزديكي روستاي سورت و در حد فاصل روستاهاي اروست و مال خاست واقع شده است.